<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="hi">
	<id>https://bharatdiscovery.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A1%E0%A5%82</id>
	<title>वैकटा रेड्डी नायडू - अवतरण इतिहास</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A1%E0%A5%82"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A1%E0%A5%82&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-18T13:22:32Z</updated>
	<subtitle>विकि पर उपलब्ध इस पृष्ठ का अवतरण इतिहास</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.1</generator>
	<entry>
		<id>https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A1%E0%A5%82&amp;diff=632646&amp;oldid=prev</id>
		<title>रविन्द्र प्रसाद: ''''वैकटा रेड्डी नायडू''' (जन्म- 1875, राजामुंद्री, आंध्र...' के साथ नया पृष्ठ बनाया</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bharatdiscovery.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%95%E0%A4%9F%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%80_%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A1%E0%A5%82&amp;diff=632646&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-07-10T09:02:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;वैकटा रेड्डी नायडू&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (जन्म- &lt;a href=&quot;/india/1875&quot; title=&quot;1875&quot;&gt;1875&lt;/a&gt;, राजामुंद्री, आंध्र...&amp;#039; के साथ नया पृष्ठ बनाया&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;नया पृष्ठ&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;'''वैकटा रेड्डी नायडू''' (जन्म- [[1875]], राजामुंद्री, [[आंध्र प्रदेश]]; मृत्यु- [[1 सितंबर]], [[1942]]) एक शिक्षक, [[अधिवक्ता (ऐडवोकेट)|अधिवक्ता]] के साथ-साथ [[तमिलनाडु]] के ब्राह्मण विरोधी नेता थे। उन्होंने गैर ब्राह्मण आंदोलन किया और 'जस्टिस पार्टी' नामक राजनीतिक संगठन बनाया। &lt;br /&gt;
==परिचय==&lt;br /&gt;
[[तमिलनाडु]] के ब्राह्मण विरोधी नेता कुरमा वैकटा रेड्डी नायडू का जन्म [[1875]] ईसवी में राजामुंद्री ([[आंध्र प्रदेश]]) में हुआ था। वे अपनी पड़ाई पूरी करके कुछ समय तक अध्यापक रहे। उन्होंने बाद में कानून की डिग्री लेकर वकालत करते हुए सार्वजनिक क्षेत्र में भी काम किया। [[1900]] से [[1916]] तक वे [[कांग्रेस]] में रहे पर उन्होंने अनुभव किया कि सभी महत्वपूर्ण पदों को [[ब्राह्मण]] ले लेते हैं। यहीं से उन्होंने [[मद्रास]] में गैर ब्राह्मण आंदोलन आरंभ किया। उन्होंने अपने विचारों के प्रचार के लिए 'जस्टिस' नाम का अखबार निकाला और 'जस्टिस पार्टी' नामक राजनीतिक संगठन खड़ा किया। वैकटा रेड्डी नायडू इसमें प्रमुख थे।&amp;lt;ref&amp;gt;{{पुस्तक संदर्भ |पुस्तक का नाम=भारतीय चरित कोश|लेखक=लीलाधर शर्मा 'पर्वतीय'|अनुवादक=|आलोचक=|प्रकाशक=शिक्षा भारती, मदरसा रोड, कश्मीरी गेट, दिल्ली|संकलन= |संपादन=|पृष्ठ संख्या=816|url=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== गैर ब्राह्मण आंदोलन==&lt;br /&gt;
वैकटा रेड्डी नायडू ने [[मद्रास]] में गैर ब्राह्मण आंदोलन आरंभ किया। ब्राह्मणेतर वर्गों के लिए विधानमंडलों में आरक्षण की मांग को लेकर [[इंग्लैंड]] भी गए थे। मांटेग्यू चेम्सफोर्ड सुधारों के अधीन हुए चुनावों का [[कांग्रेस]] ने बहिष्कार किया था। अतः जस्टिस पार्टी को चुनाव में सफलता मिली और मद्रास में उसका मंत्रिमंडल बना। वैकटा रेड्डी को उद्योग मंत्रालय मिला। बाद में तमिल मंत्री को स्थान देने के लिए उन्हें मंत्री पद छोड़ना पड़ा। उन्होंने सरकारी सेवाओं में अधिक से अधिक गैर ब्राह्मणों की भर्ती की। &lt;br /&gt;
==राजनीतिक योग्यता==&lt;br /&gt;
वैकटा रेड्डी नायडू राजनीतिक दृष्टि से योग्य व्यक्ति थे। वे [[दक्षिण अफ्रीका]] में [[भारत सरकार]] के एजेंट और [[1934]] में गवर्नर की कौंसिल के कानून सदस्य बने। [[1940]] में कुछ समय तक कार्यकारी गवर्नर रहने के बाद वे [[अन्नामलाई विश्वविद्यालय]] के वाइस चांसलर बनाये गए थे। &lt;br /&gt;
==मृत्यु==&lt;br /&gt;
कुरमा वैकटा रेड्डी नायडू का [[1 सितंबर]], [[1942]] को निधन हो गया।  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{लेख प्रगति|आधार=|प्रारम्भिक= प्रारम्भिक1|माध्यमिक= |पूर्णता= |शोध= }}&lt;br /&gt;
==टीका टिप्पणी और संदर्भ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
==बाहरी कड़ियाँ==&lt;br /&gt;
==संबंधित लेख==&lt;br /&gt;
{{शिक्षक}}{{भारत के मुख्य न्यायाधीश}}&lt;br /&gt;
[[Category:शिक्षक]][[Category:अधिवक्ता]][[Category:राजनीतिज्ञ]][[Category:राजनेता]][[Category:जीवनी साहित्य]][[Category:चरित कोश]][[Category:भारतीय चरित कोश]]&lt;br /&gt;
__INDEX__&lt;br /&gt;
__NOTOC__&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>रविन्द्र प्रसाद</name></author>
	</entry>
</feed>